به بهانه برگزاری تئاتر فجر جشنواره ای "بینالمللی" اما تنها برای مدیران ارشاد!
جشنواره تئاتر فجر، به عنوان مهمترین رویداد تئاتر کشور، همه ساله با یدک کشیدن عنوان «بینالمللی» برگزار شده و میشود. بر این اساس همه ساله در چند روز برگزاری جشنواره (حدود ده روز) چند گروه خارجی به کشورمان میآیند، یک یا حداکثر دوبار به روی صحنه میروند و تمام. البته برای تئاتر و اهالی تئاتر، تمام میشود.
این مدیران زحمت کش برای دیدن و انتخاب آثار، همراه با هیاتی از کارشناسان، که معمولا به عموم معرفی نمی شوند، به اغلب کشورهای صاحب تئاتر دنیا، همچون ایتالیا، اسپانیا، فرانسه و ... سفر میکنند، اما نتایج این همه تلاش، به طور معمول هر ساله، آثاری بسیار نازل است/ بررسی اجمالی آثاری که عنوان بینالملل تئاتر فجر را معنی دادهاند، بعضا از سطحی ترین و ضعیف ترین آثار کشورمان سخیف تر بوده اند.
سرویس فرهنگی ـ جشنواره تئاتر فجر، به عنوان مهمترین رویداد تئاتر کشور، همه ساله با یدک کشیدن عنوان «بینالمللی» برگزار شده و میشود. بر این اساس همه ساله در چند روز برگزاری جشنواره (حدود ده روز) چند گروه خارجی به کشورمان میآیند، یک یا حداکثر دوبار به روی صحنه میروند و تمام. البته برای تئاتر و اهالی تئاتر، تمام میشود.
به گزارش "تابناک" این گروهها و کشورهای مربوطه بعد از برگزاری تئاتر فجر، یعنی تا دوره بعد جشنواره میزبان مدیران تئاتر کشور میشوند تا برای سال آینده اثر یا آثاری را برگزینند و ... بدین ترتیب چرخه « بینالمللی» تئاتر فجر برای مدیران گرامی به حرکت در میآید، آن قدر که بسیاری از کشورهای دنیا را سیاحت هنری میکنند و با دغدغه فراوانی که برای ارتقای تئاتر دارند! آثاری را انتخاب و به کشورمان دعوت میکنند.
بررسیها نیز نشان میدهد این مدیران زحمت کش برای دیدن و انتخاب آثار، همراه با هیاتی از کارشناسان، که معمولا به عموم معرفی نمی شوند، به اغلب کشورهای صاحب تئاتر دنیا، همچون ایتالیا، اسپانیا، فرانسه و ... سفر میکنند، اما نتایج این همه تلاش، به طور معمول هر ساله، آثاری بسیار نازل است. البته در این بین استثناهایی هم دیده می شود و بعضا اثر یا آثاری «قابل» هم دعوت میکنند، اما امکان یا شرایطی به ایشان ارایه میشود که «حداقل مخاطبان یا هنرمندان» از آن بهرهمند میشوند.
در واقع باید پرسید « بینالمللی» بودن جشنواره فجر، تاکنون چه ثمراتی داشته که هر ساله اصرار به حفظ آن دارند؟ ذکر نکردن این نکته بی انصافی است که البته در این رهگذر و در نیمه دوم دهه هفتاد، یک « روبرتو چولی» از این همه رفت و آمدها، نصیب تئاتر شد که هر ساله گروههایی را نیز به آلمان دعوت میکرد و آثار مدعو اجراهایی نیز داشتند، ولی همان «چولی» ـ تنها دست آورد بارز ـ هم چند صباحی است دیگر قید ایران و تعامل و ... را زده است و صرف نظر از کم و کیف تاثیر او، به هر حال، همین حداقل دستاورد هم دیگر کاربرد چندانی ندارد.
بنابر این گزارش، این اوضاع در چند سال اخیر به مراتب اسفناک تر از گذشته بوده است. بررسی اجمالی آثاری که عنوان بینالملل تئاتر فجر را معنی دادهاند، بعضا از سطحی ترین و ضعیف ترین آثار کشورمان سخیف تر بوده اند و به هیچ عنوان نمیتوان از مدیران سیاح و انتخاب گران کارشناس هنرهای نمایشی پذیرفت که به خاطر ارتقای تئاتر چنین کرده باشند.
در این شرایط این سوال پیش میآید که اگر قرار است آثاری چنین سخیف، همواره میهمان مدیران تئاتری باشند، سفر به پاریس و ونیز و ... برای چیست؟ آن چنان که مدیران هنرهای نمایشی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، مثلا در سال جاری در ایام دهه محرم و حتی روز عاشورا را در پاریس سپری کنند؟ و انشاءالله قصدشان همچنان انتخاب آثاری قابل توجه بوده است و دعوت از "پیتر بروک" و گروهش شاید ثمره آن باشد که گویا به ثمر نهایی نرسید و آن کارگردان 90 ساله نیز قید آمدن را زد!
این درحالی است که حتی اگر می آمد نیز برای انتخاب اثرش نیاز به سفر خارجی نبود چون کار بروک روی صحنه نیست، بنابراین مدیران معزز، به سالنهای تئاتر پاریس نرفتهاند، بلکه فیلم اجرا را رویت کردهاند و برای این کار هم نیازی به تحمل رنج سفر به دیار غریب نبود! با دیدن فیلم و ارسال چند پیام، در قالب نامههای الکترونیکی و نیز چند تماس توسط بخش بین الملل اداره کل هنرهای نمایشی و ...، امکان ارایه این خدمت بزرگ به تئاتر وجود داشته است. فقط هزینههایی که بابت ایاب و ذهاب و حق ماموریت و هدایا و ... باید صرف میشد، باقی می ماند که اگر برای اختصاص آن به خودشان و هیات همراه داشتند، چاره ای نبود، می توانستند در قالب تهیه گزارش، با اعلام آمار کاذب افزایش تعداد جلسات را اعلام کرده و با دریافت حق الجلسه های کلان جبران مافات کنند.
این از خود گذشتگی مدیران محترم اداره کل هنرهای نمایشی، به ویژه شخص مدیر کل و مدیر مجموعه تئاتر شهر، ثمرات دیگری هم دارد که مهمترین آن رفع اهانت و توهین به خانواده تئاتر است بدین ترتیب که اهالی تئاتر با دیدن آثار بخش «بینالملل» احساس توهین و بی احترامی نمیکنند البته اگر برای مدیران محترم اهمیتی داشته باشد.
گفتنی است این ها همه در حالی است که با وجود دولت شعار مسئولین در توجه به فرهنگ و در شرایطی که برخی از اعضای خانواده تئاتر برای تامین حداقل نیازهای خود در تنگناهای عدیده هستند، گویا اراده ای برای تغییر این رویه وجود ندارد.